هرگاه نام چشمه علي شنيده مي شود نا خوداگاه نام چندين چشمه در ذهن تداعي مي گردد و در اقصي نقاط كشور چشمه اي به اين نام ديده مي شود: چشمه علي شهر ري، چشمه علي آوج، چشمه علي دهاقان،چشمه علي لردگان، چشمه علي كايدان ،چشمه علي دامغان و...

ولي در اين ميان يكي از معروفترين آنها چشمه علي دامغان است كه امروزه تاحدي از برد منطقه اي خارج  و برد ملي  گردشگري پيدا نموده است.(در جلسهٔ هیأت وزیران در تاریخ ۲۳ خرداد ۱۳۸۶، این منطقه به استناد مادهٔ ۸ قانون تشکیل سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، به‌عنوان منطقه نمونه گردشگری ملی تعیین شد.).روایت‌های مذهبی متعددی نیز درباره‌ی این چشمه  كه بنا به نوشته مورخين نام اصلي علي بولاغ  است،در میان مردم رواج دارد. از جمله اینکه این چشمه را حاصل کوبیدن سم اسب حضرت علی (دلدل) به زمین می‌دانند و از‌ این‌ رو نام این چشمه را چشمه‌علی نامیده‌اند. مجموعه ((چشمه علی)) از زير حوضه كوير حاج علي قلي  و بخشي از زير حوضه كوير مركزي ايران با مختصات جغرافيايي(طول=54.08 و عرض=36.27 )در شمال شهر تاریخی دامغان وحدود 33کیلومتری این شهر بین روستای آستانه وکلاته رودبار و در مسير دامغان-كياسر و در ادامه ساري و در ارتفاع حدود 1517 متراز سطح دريا واقع است.حوضه آبگير و جنس زمين شناسي چشمه عمدتا از آهك هاي ضخيم لايه تا توده اي سازند لار و آهك هاي نازك لايه و آهك هاي مارني سازند دليچاي تشكيل شده است. توصيه به مسافرين جاده مشهد تهران اين است كه در صورت داشتن وقت و انگيزه گردشگري مي توانيد پس از رسيدن به دامغان به سمت شمال شهر ودر مسير چشمه علي قرار گيريد از مسير ذكر شده مي توان از طريق فولاد محله و شهميرزاد به  شهرسمنان نيز رسيد(فاصله سمنان تا چشمه علي 140 كيلومتر) و از انجا در مسير و جاده اصلي تهران قرار گيريد و بالعكس آن نيز صادق است به اين ترتيب وقتي به سمنان رسيديدبا قرار گيري در جاده مهديشهر(فاصله از سمنان15 كيلومتر) و سپس شهميرزاد (فاصله از سمنان(25 كيلومتر) و سپس در مسير كياسر و ساري به فولاد محله  مي رسيد كه تقريبا پس از عبور از فولاد محله به دوراهي  دامغان - وكياسر مي رسيد از اين جا به سمت راست در مسير چشمه علي قرار خواهيد گرفت كه تقريبي از دوراهي مذكور كه جاده تويه دوار(دهستاني شامل چندين روستا بنام هاي دروار،قوشه،صح،تویه،دشتبو،دهخدا،سرتنگه)نيز از ان منشعب مي شود حدود 55 كيلومتر تا دامغان مسافت باقي مانده كه پس از طي طريق حدود 20 كيلومتر به چشمه علي مي رسيد كه از چشمه علي جاده ديباج نيزاز جاده جدا مي شود.(تقريبا در همين تقاطع دامفانرود  كه از ارتفاعات ديباج سرچشمه مي گيرد به چشمه علي در آستانه متصل  مي گردد)در سر راه ديباج و تقاطع چشمه علي مركز خدمات هلال احمر جهت خدمات دهي بهداشتي و امدادي وجود دارد. ضمنا كوتاه ترين مسيرپر تردد از سمت شهردامغان به شمال و استان مازندران همين مسير دامغان چشمه علي  كياسر ساري مي باشد و بالعكس(فاصله بین دامغان تا ساری : 181 کیلومتر) این مجموعه در محل چشمه همراه با جاذبه های طبیعی وتاریخی مختلفی قرار گرفته است .ویژگی‌های خاص اقلیمی و محیط سرسبز و باصفای چشمه‌علی باعث شده است تا از زمان‌های قدیم این منطقه و چشمه‌ی آن مورد توجه مردم و حتي حاکمان قرارگیرد.از طرفي خود در مسير جاذبه هاي گردشگري همچون باداب سورت(فاصله 75 كيلومتر) و درياچه الندان(91 كيلومتر) و سد شهيد شاهچراغي(21 كيلومتر) قرار داردمجموعه‌ی چشمه‌علی که یکی از مهم‌ترین تفریحگاه‌ و تفرج گاه های شهر دامغان به حساب می‌آید، در واقع فضایی برای تفریح تابستانی پادشاهان قاجار و در حال حاضر مردم بوده است.در زمان فتحعلی  شاه در آن یک مسجد ویک عمارت ساخته شده است.بنای فتحعلی شاهی در میان رودخانه و وسط مجموعه ی تفریحی چشمه علی قرار گرفته وجلوه زیبایی به آن داده است.چشمه علي علاوه بر موقعيت جغرافيايي و جاذبه تاريخي از لحاظ زيبايي منظر با اب زلال و گوارا بسيار جذاب براي گردشگران مي باشد و امكاناتي جهت اطراق و بيتوته نيز در محوطه خود دارد.چشمه علی دارای دو استخراست که یکی در شمال و دیگری در جنوب عمارت فتحعلی شاه قرار دارد. قسمت اعظم آب چشمه از استخر شمالی خارج می‌شود.بنای چشمه‌علی از دو قسمت تشکیل شده است؛ یکی عمارت قراول‌خانه که بنایی خشتی و معماری صفوی دارد و در زمان آقامحمد خان قاجار مورد استفاده قرار می‌گرفته و قسمت دوم، بنایی است که درون آب ساخته شده و پایه‌ای سنگی دارد. خود بنا آجری است. ساختمان مجموعه چشمه علی که توسط فتحعلی شاه قاجار ساخته شده است، درسمت شمالی و داخل استخر و بر كه قرار دارد. به فاصله قریب پانصد متر از تپه های آبده، ساختمانی است دو طبقه و دارای ایوان محصور در آب است. طبقه فوقانی و تحتانی از دو طرف باز است و هر کس در آن بنشیند دو طرف را می‌ببیند. پس از اطراق در چشمه علي كه امكانات همچون محوطه محصور و كانكس و آلاچيق  مغازه ، سرويس دستشويي براي بيتوته كردن دارد مي توانيد از سفر در جاده  به سمت مازندران يا سمنان  و حتي دامغان كه حد واسط دو اكوسيستم خشك و بياباني و اكوسيستم معتدل خزري است و بيشتر شكل و شمايل مناطق نيمه خشك و نيمه كوهستاني را دارد بهره و لذت ببريد . آب این چشمه از مجموعه چشمه‌هایی که کف استخر غربی و پای چنار قدیمی وجود دارد، تامین می‌شود. قدمت و ویژگی‌های طبیعی این منطقه باعث شده است که همواره مورد احترام مردم باشد.چشمه علي در اقتصاد شهرستان دامغان در بخشهاي كشاورزي (زراعت،باغداري،پرورش آبزيان)،جذب توريسم به منطقه،وتأثير آن در ميكرواقليم و ذخائر آبي منطقه با توجه به شرايط خشك و قرار گيري در كنار كوير نقش عمده اي داشته و دارد. چشمه علي در مسير رودخانه به سمت پايين از شمال به جنوب و سمت شهر دامغان سرازير مي گردد.منبع عمده تامين آب رودخانه چشمه علي خود چشمه علي با دبي ميانگين 700 ليتردرثانيه مي باشد بطوري كه دره اي رودخانه اي آن به دليل وجود آب چشمه مشجر و داراي باغات ميوه مي باشد كه همين مسئله باعث ايجاد پديده خانه دوم و ويلايي جهت خوش نشين ها  و به تبع آن اقبال عمومي تعدادي از شهروندان دامغاني جهت داشتن باغ ، باغچه  و  ويلا در حريم آن گرديده است كه قيمت هم تابعي از قانون عرضه و تقاضا است.را فراهم نموده است در حالي كه اطراف و بلندي هاي مجاور چهره خشك و باپوشش گياهي ضعيف و فقير همراه است.همچنين  در ادامه مسير(محل ورود به دشت دامغان و كوير حاج علي قلي ) آب هاي جاري به طور مستقيم با املاح تركيب وگسترش سنگ كف مارني در دشت سر و پلايا عامل اصلي تخريب كيفيت آب  شده است كه كنار هم ديدن اين مناظر اين نكته را تاييد مي نمايد كه هرجا آب هست آباداني نيز وجود دارد. ولي بايد در حفظ كيفيت آن كوشا باشيم و بهترين راندمان را از آن داشته باشيم

  http://s10.faza98.com/dl/e5QUm6/photo_2017-10-03_18-27-57.jpg